Met de komst van Xavi Hernandez als bondscoach is het Nederlandse topvoetbal verrijkt met weer een volgeling van de visie van Johan Cruijff. Zoon Jordi bij Ajax, Peter Bosz bij PSV en toch ook Giovanni van Bronckhorst bij Feyenoord, die als speler bij FC Barcelona te maken had met Frank Rijkaard als coach. Samen met Pep Guardiola de twee trouwste discipelen van de legendarische Nummer 14.
Ze gaan allemaal voor het 4-3-3-systeem waarin de buitenspelers een cruciale rol vertolken. Één van de belangrijkste aspecten van de Hollandse School en tevens het fundament onder het Totaalvoetbal waarmee Oranje tijdens het WK in 1974 de wereld veroverde. Een imago dat 52 jaar later nog altijd stand heeft gehouden, maar internationaal wel is aangetast.
Dat heeft alles te maken met het omvormen van de speelstijl van 4-3-3 naar een variant met 5 verdedigers, geïntroduceerd door de toenmalige bondscoach Louis van Gaal tijdens het WK 2014 in Brazilië. Oranje zou er verrassend brons mee pakken. Een speelwijze als gevolg van de toen zeer zwakke defensie, met als doel de zware eerste ronde te overleven tegen ploegen als Spanje, Chili en Australië. Dat lukte, alleen was internationaal de teleurstelling voelbaar over het ontbreken van die typische Nederlandse speelstijl op het grootste podium die de sport kent.
Probleem was bovendien dat het systeem daarna werd doorgetrokken richting het betaald voetbal. Tot Ajax aan toe. Met als dieptepunt de recentelijke uitvoering van Oranje tegen Marokko tijdens het WK.
Hoewel Xavi Hernandez geen landgenoot is, staat hij wel symbool voor de Hollandse School die door Johan Cruijff in het dna van FC Barcelona is gebracht. Zowel in zijn manier van voetballen als werkwijze als coach kan er geen misverstand over bestaan dat de 46-jarige Catalaan meer Nederlander is dan menig coach in het betaald voetbal.
Wat dat betreft ziet de toekomst er daarom rooskleuriger uit. Coaches bij Ajax, Feyenoord, PSV en Oranje die weer voor een herkenbare, aanvallende speelstijl kiezen, het vormt een belangrijke stap in de heropbouw van het Nederlandse topvoetbal. Een trend die hopelijk de rest doet volgen.